رپ راهی بود برای شروع. آنچه بعد از آن آمد، پژوهش، سخنرانی، و موضعی روشن بود — بدون نمایش، با مدرک.
در سالهای اخیر، کانال دیگری برای بیان باز شد: سخنرانی، پژوهش، تحلیل. مقالات مستند روی مدیوم — تاریخ زبانی فارسی، حقوق اساسی ایران، باستانشناسی تمدن ایرانی.
اینها مقالههای نظری نیستند؛ استدلالهاییاند که روی منابع اولیه بنا شدهاند — کار کسی که سالها در چند رشته جدی خوانده. سخنرانیهای ویدیویی درباره هویت ایرانی، اسطوره جمشید، ساختار سیاسی جمهوری اسلامی، و معنای نوروز، مخاطبانی بسیار فراتر از دنیای رپ پیدا کردهاند.
وقتی اعتراضات ایران در سالهای ۱۴۰۴ تا ۱۴۰۵ (۲۰۲۵–۲۰۲۶) — همان که میان ایرانیها به «انقلاب شیر و خورشید» معروف است — آغاز شد، شایان تازه دو سالی میشد که به عرصه رپ فارسی بازگشته بود.
در جریان این اعتراضات، اینترنت ایران برای نزدیک به سه ماه تقریباً قطع بود. با این حال، شایان از انتشار محتوا دست نکشید و بهجای رپ صرف، لحن دیگری هم به کارش اضافه کرد: تحلیل و تفسیر مستقیم اتفاقات، صدایی برای مردمی که در آن روزها بهسختی شنیده میشدند.
برخی از این ویدیوها بازتاب گستردهای پیدا کردند — از جمله ویدیویی که مستقیماً خطاب به راجر واترز بود. یکی از این ویدیوها هم مخاطبی بسیار فراتر از هر کار قبلیاش پیدا کرد؛ نزدیک به دو میلیون بازدید. بازخوردها گسترده و مثبت بود، و شایان تصمیم گرفت این نوع صدا را هم ادامه بدهد — با آگاهی کامل از خطر واقعی و جدیای که این کار برایش دارد.
این یک موضع سیاسی است که از سالها مطالعه تاریخ مشروطه ایران و حکومتداری تطبیقی به دست آمده — نه نوستالژی. ایرانیان لایق قانونی هستند که به انسانها تعلق دارد، صرف نظر از دین، قومیت، یا باور سیاسیشان.
شایان متون ادیان مختلف را مطالعه کرده و به این باور رسیده که دین مسأله شخصی هر فرد است. به عنوان یک مسلمان شیعه، صدای یکی از میلیونها مسلمانی است که با حکومت دینی مخالف و طرفدار آزادی باور برای همه است.
کوروش بزرگ بود، و شایان هم به او عشق دارد. اما جمشید قدیمیتر است — نمادی که فردوسی، حافظ و سعدی هنگام رسیدن به عمیقترین لایه هویت ایرانی به سراغش میروند. یکی جای دیگری را نمیگیرد؛ جمشید فقط ریشهای کهنتر را یادآوری میکند.
ایران امروز، ایران ۱۳۸۰ نیست. اعتراضات گفتگو را بازشکل دادهاند. شایان در این لحظه حرف میزند — نه به عنوان یک تحلیلگر با کارت حزبی، بلکه کسی که در آن شهر متولد شد، آنجا درس خواند، و از صفر چیزی واقعی ساخت.
رپ فارسی در خدمت انقلاب مردمی شیر و خورشید.
— شایان سرکشاین جمله موضع شخصی شایان است — رپ بهعنوان سلاحی در خدمت آرمانی که خودش به آن باور دارد.